Bài viết bình sách với tác phẩm “Kitchen” (Yoshimoto Banana) do bạn Nguyễn Quỳnh Diễm My đăng ký dự thi là một trong 7 bài viết xuất sắc nhất được chọn lọc và chấm điểm cao từ nhiều giám khảo trong cuộc thi “BÌNH SÁCH – CHỦ ĐỀ HY VỌNG” được Bá Tân Sách tổ chức. Bài viết giữ nguyên toàn bộ nội dung của tác giả, các vấn đề về tác quyền khác vui lòng liên hệ Bá Tân Sách để được giải đáp.

————————-

Khi hy vọng không còn là thứ ta đi tìm ở bên ngoài…

Kitchen của Yoshimoto Banana kể về câu chuyện của một căn bếp, nhưng soi vào đó sâu hơn cả không gian của một căn bếp là không gian tâm hồn của con người. Sakurai – một cô thiếu nữ mất gia đình qua một chuỗi biến cố đau thương, khiến nơi an toàn nhất cô từng được dung dưỡng nay đã tắt hết ánh sáng ấm áp mà nó đã từng. Căn bếp khi xưa là nơi sum vầy, tụ họp, nơi chan chứa sự bao bọc của gia đình giờ trở nên bẩn thỉu, đen mịt vì thiếu ánh sáng của tình yêu. Tuy vậy, Sakurai chưa bao giờ từ bỏ việc sửa chữa lại căn bếp ấy.

 

Xuyên suốt câu chuyện, sẽ có người cảm nhận rằng Sakurai chỉ đơn giản là một cô gái chịu tổn thương. Việc cô luôn tìm cách lau chùi căn bếp cũ, thậm chí chấp nhận ngủ trên sàn của căn bếp chỉ thể hiện một tâm hồn chưa thể chấp nhận sự thật đau khổ. Chắc chắn sẽ có người cho rằng Sakurai ngủ quên và đi lạc trong giấc mộng huyễn hoặc về hơi ấm, tình thương. Nhưng nếu ta nhìn kỹ hơn nữa vào tình cảnh này, thì nó là một dạng hy vọng kiểu khác. Nó không tồn tại như một vật thể mà tất cả đôi mắt bình thường đều thấy được, nó xuất hiện như một quyết định nội tâm của người đang ở trong khốn cảnh. Một căn bếp tối tăm, đổ nát, vẫn có một cô gái tình nguyện ở lại sửa chữa, không phải vì cô tin rằng nơi đó sẽ ngay lập tức trở nên tốt đẹp, mà là vì cô chưa từng cho phép bản thân ngừng khao khát được yêu thương. Và được yêu thương ở chính nơi đã từng đổ vỡ. Chính cô trở thành một tia sáng đang loay hoay trong bóng tối. Tôi gọi đấy là kiểu hy vọng không phải “tin rằng ngày mai sẽ có diễn biến mới tốt hơn với cuộc đời mình”, mà là khi bản thân dám đặt ra khao khát hạnh phúc trong tình huống đau khổ.

 

Mặc dù cô gái hoàn toàn nhớ rõ sự kiện mất mát trong cuộc đời mình và đang chấp nhận nó, nhưng quá trình chấp nhận điều đó là một quá trình khiến cô dễ đánh mất phương hướng lẫn thực tại của mình. Được chuyển đến gia đình mới nhưng mang theo bên mình vẫn là những vết thương tinh thần còn bủa vây nặng trĩu, Sakurai chưa thể hòa nhập. Giấc mơ làm Sakurai thức giấc giữa đêm và ngay lập thức thấy trống rỗng, hình ảnh căn bếp mới vắng người vẫn gợi nhắc về sự thiếu thốn tình cảm. Hành trình chấp nhận quá khứ tổn thương của Sakurai là một hành trình tái diễn hình ảnh mất mát thông qua căn bếp. Sakurai đi lạc trong giấc mơ lẫn đời thực, ở gia đình mới hay căn bếp cũ, chưa nơi nào là nơi mà Sakurai cảm thấy thuộc về.

Nhưng chính hành trình kia đã để lại khoảng trống mà Sakurai hoàn toàn có thể viết lại tất cả từ đầu. Cô có toàn quyền lựa chọn mở lòng để đón nhận một yêu thương mới, một căn bếp mới, hay vẫn cố gắng sửa chữa nỗi đau quá khứ muộn màng. Đôi khi, quá trình tái tạo của hy vọng bên trong mỗi người cần đi qua những cột mốc quan trọng như sự đối mặt – chấp nhận – và tái sinh. Đến ngưỡng tái sinh, hai từ “hy vọng” được diễn giải dưới một hình hài khác, gọi là niềm tin rằng ta có thể hạnh phúc lại lần nữa.

 

Sakurai không sợ bóng tối vùi lấp chính mình. Ngược lại, cô chỉ sợ mầm mống yêu thương mà cô sở hữu sẽ có ngày biến mất. Đó là động cơ để Sakurai cố gắng cứu lấy căn bếp. Song song với việc cô chưa thoát khỏi bóng đen quá khứ đau khổ, thì Sakurai vẫn luôn tiếp tục tìm kiếm công tắc bật lại ánh sáng tâm hồn.

 

Khi hy vọng không còn là thứ ta đi tìm ở bên ngoài, thì nó chính là khả năng tự tái tạo bên trong của mỗi người…

 

“Rồi sẽ có biết bao nhiêu chuyện khi tôi lớn hơn, sẽ bao lần nữa tôi suy sụp, như chìm sâu xuống đáy vực. Sẽ bao lần nữa tôi khốn đốn, nhưng sẽ là ngần ấy lần tôi trở về. Tôi sẽ không đầu hàng. Tôi sẽ không buông tay.

Bếp trong những giấc mơ”.

 

Tới đây ta cũng có thể thấy, căn bếp nào đó đã được bật sáng, hoặc một căn bếp mới đã được mở ra. Nhưng quan trọng hơn, là một trái tim, một tâm hồn đã được thắp lửa. Sakurai vẫn đi tìm căn bếp, nhưng là những căn bếp gắn liền với tình yêu, đó mới chính là điều cốt lõi. Có một điều đặc biệt là bên trong Sakurai chưa bao giờ tự phân định bếp cũ hay bếp mới, có hơi ấm hay lạnh lẽo, nhưng cô vẫn một mực tìm lại căn bếp…

“Căn bếp chỉ có một mình tôi, hay có rất nhiều người nữa, hay chỉ có hai người. Chắc chắn, tôi sẽ có rất nhiều, ở tất cả những nơi mà tôi sống”.

Bởi hình ảnh căn bếp không chỉ là nơi ban phát tình thương, mà đối với Sakurai, đó là niềm hy vọng mãnh liệt rằng cô có thể tạo ra thật nhiều cơ hội yêu thương khác. Cơ hội yêu thương. Cơ hội để sống lại. Cơ hội để chìm vào hơi ấm thêm lần nữa.

 

Từ đó ta cần hiểu ra rằng, chính mỗi sự tồn tại đã là một dạng hy vọng. Mỗi sự sống, mỗi nhịp đập sinh học con tim cũng đã là một dạng của hy vọng. Nó không xa xỉ, không phải cơ hội vàng để thay đen đổi trắng bất cứ thứ gì, cũng chẳng hứa hẹn rằng đời người sẽ thôi đau đớn. Mà nó bắt đầu từ một ý tưởng tốt đẹp hơn ta đã vẽ trước trong đầu và sự can đảm dám ở lại đến cùng với ý tưởng ấy. Đến đây, phải chăng ta thấy… thế giới này, nhìn đâu cũng ngập tràn hy vọng?