“Cười” – Dương Tấn Tươi thuộc tủ sách Nam Chi được cơ sở xuất bản Phạm Quang Khai ấn hành vào năm 1968. Bá Tân sách xin được hân hạnh giới thiệu đến bạn đọc

Trong kho tàng sách khảo cứu về tâm lý và y học thường thức tại miền Nam trước năm 1975, tác phẩm “Cười ” của bác sĩ Dương Tấn Tươi chiếm một vị trí vô cùng đặc biệt. Được Cơ sở xuất bản Phạm Quang Khai ấn hành vào năm 1968 và nằm trong Tủ sách Nam Chi, cuốn sách không chỉ đơn thuần là một tài liệu y khoa mà còn là một công trình phân tích sâu sắc về một hiện tượng tưởng chừng như giản đơn nhưng đầy bí ẩn của con người: tiếng cười.

Tiếng cười dưới lăng kính y học và tâm lý học

Bác sĩ Dương Tấn Tươi, với cái nhìn sắc sảo của một nhà chuyên môn, đã không chấp nhận tiếng cười như một phản xạ vô điều kiện hay một biểu hiện cảm xúc hời hợt. Ông đi sâu vào việc bóc tách “thực chất” của tiếng cười từ góc độ sinh lý học lẫn tâm lý học. Theo tác giả, tiếng cười không chỉ là sự rung động của thanh quản hay sự co thắt của cơ hoành, mà là một cơ chế giải phóng năng lượng thần kinh vô cùng tinh vi.

Cuốn sách phân tích rằng, đằng sau mỗi tràng cười là một quá trình xử lý phức tạp của bộ não trước những điều bất ngờ, nghịch lý hoặc những tình huống giải tỏa áp lực. Bác sĩ Dương Tấn Tươi đã khéo léo dẫn dắt độc giả đi từ những nguyên nhân khách quan gây cười — như sự hài hước trong ngôn ngữ, hình thể — đến những nguyên nhân chủ quan sâu kín trong tâm thức con người.

Tác động của tiếng cười đối với sức khỏe

Là một bác sĩ, Dương Tấn Tươi dành một phần quan trọng của tác phẩm để bàn về giá trị trị liệu của tiếng cười. Trong bối cảnh năm 1968, khi xã hội đầy rẫy những căng thẳng và biến động, thông điệp về việc dùng tiếng cười để cân bằng tâm sinh lý trở nên vô cùng giá trị. Ông khẳng định cười là một liều thuốc bổ tự nhiên, giúp điều hòa huyết áp, tăng cường hệ miễn dịch và đặc biệt là giải tỏa các nút thắt tâm lý (stress).

Tác phẩm chỉ rõ rằng, khi cười, cơ thể tiết ra những nội tiết tố có lợi, giúp con người lấy lại trạng thái lạc quan. Tuy nhiên, tác giả cũng tỉnh táo phân biệt giữa tiếng cười sảng khoái, lành mạnh với những tiếng cười bệnh lý hoặc cười ra nước mắt do bi kịch. Điều này thể hiện cái tâm của một người thầy thuốc muốn hướng con người đến một lối sống lành mạnh, biết tìm thấy niềm vui trong cuộc sống bộn bề.

Giá trị của Tủ sách Nam Chi và dấu ấn Phạm Quang Khai

Sự xuất hiện của cuốn sách trong Tủ sách Nam Chi của nhà xuất bản Phạm Quang Khai vào năm 1968 càng làm tăng thêm giá trị học thuật cho tác phẩm. Tủ sách này vốn nổi tiếng với việc lựa chọn những bản thảo có tính trí tuệ, khai phóng và bổ ích cho tri thức đại chúng. Với lối viết súc tích, khoa học nhưng không thiếu sự duyên dáng, bác sĩ Dương Tấn Tươi đã biến một đề tài khô khan thành một cuộc trò chuyện thú vị, dễ tiếp cận nhưng vẫn đảm bảo tính hàn lâm.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ lần đầu ấn hành, “Cười – Nguyên nhân và thực chất” vẫn giữ nguyên giá trị rạng ngời của một công trình nghiên cứu nhân văn. Bác sĩ Dương Tấn Tươi không chỉ dạy ta cách cười mà còn dạy ta hiểu về chính mình thông qua tiếng cười ấy. Cuốn sách là một di sản quý báu, nhắc nhở chúng ta rằng: để hiểu được bản chất của hạnh phúc, đôi khi ta cần bắt đầu bằng việc tìm hiểu nguyên nhân của một nụ cười. Đây không chỉ là một cuốn sách y học, mà là một bài học về nghệ thuật sống lạc quan giữa nhân gian.