Chung kết cuộc thi giới thiệu sách hay có chủ đề về Hy Vọng
Ta luôn cần đến niềm hy vọng – đó là điều mà ai ai cũng tin nhận. Niềm hy vọng giúp ta nhìn thẳng vào cuộc sống hiện tại và ngước mắt nhìn đến tương lai tươi đẹp hơn. Niềm hy vọng ấy phần nào được gieo trồng và vun bón trong những trang sách ta đọc mỗi ngày. Đó chính là thông điệp mà Bá Tân – Sách cũ thư viện muốn nhắn gửi đến mọi bạn đọc, cách riêng là những bạn đọc tham gia cuộc thi giới thiệu sách hay có chủ đề về Hy vọng. Và tối thứ Sáu ngày 30 tháng 01 năm 2026, tại SAM 穇 – Art books & Coffee (một chi nhánh của Bá Tân Sách) đã diễn ra vòng chung kết cuộc thi này.
Cuộc thi giới thiệu sách hay có chủ đề về Hy vọng được Bá Tân Sách khởi xướng vào đầu tháng 01 năm 2026; và chỉ trong vòng 20 ngày, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 50 bài viết dự thi. Sau Vòng sơ loại chọn ra 15 tác giả có bài xuất sắc nhất, trong Vòng 1, Ban Giám khảo sẽ chấm điểm độc lập để chọn ra tiếp 07 tác giả xứng đáng để vào Vòng chung kết. Ban Giám khảo cuộc thi gồm những vị có trình độ chuyên môn cao và có nhiều hiểu biết về sách vở, cụ thể gồm:
- Cô Khánh Chi – nhà báo, nhà văn, nhà thơ
- Anh Nguyễn Anh Phong – chuyên viên biên phiên dịch tiếng Nhật
- Chị Hồ Yên Thục – thạc sĩ, giảng viên ĐH Bách khoa Tp.HCM
- Chị Phạm Huyền Trang – biên tập viên sách
- Anh Quách Trọng – quản lý chuyên môn Bá Tân Sách, dịch giả dòng sách triết học, giáo dục và văn hoá
- Chị Hà Nguyễn Tuyết Minh – thạc sĩ, giảng viên ĐH Sài Gòn
Anh Lê Bá Tân cám ơn và tặng quà cho Ban Giám khảo
Niềm hy vọng có nhiều gương mặt và không xa rời hiện thực
Trong đêm chung kết vừa rồi, 07 thí sinh với 07 cuốn sách khác nhau và bằng phong cách riêng, các thí sinh đã đưa Ban Giám khảo và khách tham dự từ bất ngờ này sang bất ngờ khác. Ấn tượng nhất có lẽ là khả năng suy tư sâu và năng lực truyền đạt rõ ràng của mỗi thí sinh.
Phần thi đầu tiên là của bạn Ngô Nguyễn Minh Hoàng với cuốn sách “Tiến trình thành nhân” của nhà tâm lý học người Mỹ Carl Rogers. Bằng chính trải nghiệm của bản thân, bạn Minh Hoàng đã cho mọi người hiểu rõ hơn quan điểm của Carl Rogers, rằng niềm hy vọng không hệ tại ở phía tương lai xa xôi và mờ mịt, nhưng nằm ngay trong tiến trình sống ở hiện tại. Và trong tiến trình sống ấy, ta không được để cho những phán xét trở thành động lực cho sự thay đổi. Thay vì vậy, ta cần chấp nhận và nhìn thẳng vào con người hiện tại của mình, dần dà ta sẽ trở thành một “người quan sát thấu cảm.” Chính từ điểm đó mà niềm hy vọng thực sự được triển nở.
Tiếp nối là những chia sẻ đầy tâm huyết của bạn Nguyễn Hoàng Phúc về cuốn “25 năm theo dòng kinh tế Việt Nam” của tác giả Huỳnh Bửu Sơn. Tác giả Huỳnh Bửu Sơn là một chuyên gia kinh tế của chính quyền Việt Nam Cộng Hoà, sau năm 1975 vẫn ở lại trong nước để góp phần đưa nền kinh tế của đất nước vươn lên. Bằng kinh nghiệm phong phú của mình, tác giả cho thấy điều quan trọng nhất để Việt Nam vươn lên là nội lực của đất nước, là phải phá bỏ những tư duy cũ và cục bộ. Bạn Hoàng Phúc đã liên hệ nội dung của sách với tình hình của Việt Nam trong năm 2025, là năm mà Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai. Từ đó, bạn nhắn gửi: niềm hy vọng trong mọi vấn đề thực sự nằm ở nội lực của bản thân, của gia đình và của đất nước.
Trong 07 thí sinh vào chung kết, có bạn Phạm Thị Anh Thư khá đặc biệt: bạn đang là học sinh lớp 12 và ở tỉnh Khánh Hoà. Dù đường xá xa xôi, bạn đã thu xếp để vào tham dự Vòng chung kết và mừng tất niên với toàn thể thí sinh thuộc Top 15. Trong đêm chung kết, khi giới thiệu về cuốn “Biên niên ký chim vặn dây cót” của nhà văn Haruki Murakami, bạn Anh Thư đã cho thấy thế giới trong truyện và thế giới thực của thế kỷ XXI có điểm tương đồng: đó là thế giới của những bức tường. Con người như phải chịu cảnh phân ly và mất kết nối. Bạn Anh Thư đặc biệt nhấn mạnh vào motif thế giới song song của nhà văn Haruki Murakami, từ đó bạn chia sẻ, con người ta khi không còn đeo mặt nạ và sẵn sàng đối mặt với bản thân, bước vào thế giới của người khác thì những bức tường mới có thể phá bỏ được. Niềm hy vọng chính là ở nỗ lực ấy.
Phần dự thi thứ tư là của bạn Trần Nguyễn Bảo Phúc với cuốn “Khải hoàn môn” của Erich Maria Remarque. Ngay ở phần đầu, bạn chia sẻ có vẻ nghịch lý khi chọn sách của nhà văn Remarque để nói về Hy vọng, bởi lẽ những trang văn của ông chỉ đầy những máu me và chết chóc, những đau thương và mất mát. Nhưng càng như thế thì trang văn của ông lại càng nói được nhiều hơn về niềm hy vọng. Bạn Bảo Phúc tập trung phân tích nhân vật Ravic và Joan để cho thấy rằng tình yêu sẽ cứu chữa con người. Và nhờ tình yêu mà hy vọng của Remarque sẽ len lỏi vào những nơi mà người ta không ngờ đến, và được biểu đạt thành mong muốn sống đến ngày mai, chứ không phải là mong chờ ngày mai sẽ tốt hơn.
Bạn Nguyễn Gia Khang mang đến vòng chung kết phần trình bày đầy sâu lắng về cuốn “Hoa trên mộ Algernon” của nhà văn Daniel Keyes. Bạn Gia Khang đã làm rõ được sự đối lập giữa nhân vật Charlie Gordon và con chuột thí nghiệm tên Algernon. Đó là sự đối lập giữa một con người thiểu năng trí tuệ và một con chuột có chỉ số IQ cao hơn cả anh ta. Sự đối lập ấy đặt ra một vấn đề cốt tử, rằng người ta có thực sự là người nhờ vào trí tuệ không. Chắc chắn là không, hình ảnh bông hoa Charlie đặt trên mộ Algernon đã khẳng khái xác quyết: rằng chính nhân tính mới làm nên con người thực; và tin vào nhân tính chính là hy vọng con người sẽ không tàn nhẫn mà sống chan hoà.
Ở phần thi thứ sáu, bạn Nguyễn Lộc mang đến một diễn giải khác về niềm hy vọng, được hiện thân nơi nhân vật Van Gogh trong tiểu thuyết “Khát vọng sống” của Irving Stone. Trước tiên, bạn Nguyễn Lộc cho biết niềm hy vọng là những mong muốn hướng đến điều thiện. Nhận định này có thể giúp hiểu hơn về Van Gogh, về khát vọng sống của hoạ sĩ đại tài này: dù cuộc đời ông có chông chênh cách mấy thì ông vẫn tin vào hội hoạ và theo đuổi đến cùng. Một khi đã xác định được điều thiện mà cả cuộc đời ta muốn theo đuổi thì ta sẽ kiên trì đến cùng. Do đó niềm hy vọng luôn gắn liền với việc kiên trì điều thiện.
Ở phần thi cuối, bạn Nguyễn Quỳnh Diễm My đưa mọi người đến căn bếp đặc biệt của nhà văn Banana Yoshimoto trong tiểu thuyết “Kitchen.” Căn bếp ấy đặc biệt vì nó chỉ là một căn bếp bình thường như bao căn bếp ấy, thậm chí là căn bếp bừa bộn, hỏng hóc; và con người ở đó – nhân vật Sakurai – cũng bình thường như bao người, thậm chí còn bầm dập vì bao tổn thương. Và ở trong sự bình thường ấy chính là ở lại trong những tổn thương: ở lại và không trốn tránh, nhưng luôn nỗ lực sửa và chữa từng chút một. Sakurai không sợ bóng tối vùi lấp mình, nhưng chỉ sợ mầm mống yêu thương (ít nhất là dành cho căn bếp) sẽ mất đi. Ấp ôm mầm thương yêu ấy, theo bạn Diễm My, chính là niềm hy vọng ta cần.
Một buổi tối của những gặp gỡ
Đêm chung kết cuộc thi này còn là buổi tối của những gặp gỡ. Đến tham dự vòng chung kết, ngoài 07 bạn thí sinh và Ban Giám khảo, còn có những bạn đọc khác trong Top 15 và một số vị khách mời đặc biệt. Trong buổi tối vừa qua, mọi người đã cùng một bữa tiệc nhẹ và có cơ hội trò chuyện với nhau, không chỉ về những cuốn sách hay, mà còn về nhiều điều khác trong cuộc sống.
Ngoài ra, xen kẽ giữa các phần thi là những giây phút gặp gỡ với nghệ thuật. Đó là nhạc phẩm “Hy vọng” (sáng tác của Lê Vụ Việt Thịnh) do nghệ sĩ Gia Khang trình bày; bạn Gia Khang cũng gửi tặng khách tham dự tiết mục vừa đệm piano vừa hát bản nhạc “Season in the sun”. Ngoài ra mọi người còn gặp gỡ nghệ sĩ Thi Văn qua ba bản nhạc cổ cầm, biểu tỏ lại thú vui tao nhã của người đọc sách ngày trước. Và dĩ nhiên là không thể thiếu phần biểu diễn đàn cổ tranh của nghệ sĩ Huyền Trang, một vị khách thân quen của Bá Tân Sách, với ba bản nhạc: Cao sơn lưu thuỷ, Tễ nãi vũ khúc, Sơn đan đan khai hoa hồng diễm diễm.
***
Bá Tân Sách chân thành cám ơn tất cả bạn đọc đã nồng nhiệt tham dự cuộc thi giới thiệu sách hay có chủ đề về Hy vọng. Bá Tân Sách cũng gửi lời cám ơn đến các vị trong Ban Giám khảo. Một cách đặc biệt, Bá Tân Sách cám ơn thương hiệu bút ký cao cấp Leon Dio và công ty sách Saigon Books vì đã đồng hành và tài trợ nhiều phần quà có giá trị cho cuộc thi này.
