Trong bối cảnh học thuật Việt Nam trước năm 1975, tác phẩm Triết học Hiện sinh: Hiện hữu tha nhân với Gabriel Marcel của tác giả Đặng Phùng Quân là một dấu ấn sâu sắc. Cuốn sách này không chỉ đơn thuần là một công trình nghiên cứu, mà còn là chiếc cầu nối tư tưởng giúp độc giả tiếp cận diện mạo độc đáo của chủ nghĩa hiện sinh tâm linh. Bằng ngòi bút tài hoa và tư duy sắc bén, Đặng Phùng Quân đã làm sống dậy toàn bộ hệ thống triết lý về thân phận con người và mối quan hệ giữa cá nhân với đồng loại. Đối tượng trung tâm được mổ xẻ ở đây chính là Gabriel Marcel, triết gia đại diện cho khuynh hướng hiện sinh Kitô giáo. Khác với những dòng tư tưởng vô thần đương thời, triết học của ông không đẩy con người vào hố sâu tuyệt vọng của sự phi lý. Ngược lại, Gabriel Marcel mở ra một con đường cứu rỗi tinh thần thông qua sự kết nối tâm giao giữa người với người.

Cuốn khảo luận của Đặng Phùng Quân tập trung làm rõ khái niệm “hiện hữu tha nhân” – cốt lõi trong tư tưởng Gabriel Marcel. Theo đó, chủ nghĩa hiện sinh không đồng nghĩa với sự cô lập hay chủ nghĩa vị kỷ ích kỷ. Tác giả Đặng Phùng Quân chứng minh rằng, đối với triết gia người Pháp này, tôi chỉ thực sự tồn tại khi tôi thiết lập được mối quan hệ “Tôi – Bạn” một cách chân thành. Qua cách diễn giải của Đặng Phùng Quân, người đọc nhận ra triết học không phải là những định lý khô khan, mà là sự phản tỉnh về kinh nghiệm sống sống động. Chính Gabriel Marcel đã đưa ra sự phân biệt kinh điển giữa “huyền nhiệm” và “vấn nạn”, biến triết học thành một lối sống, một thái độ dấn thân yêu thương. Sự dấn thân này giúp cá nhân vượt qua nỗi cô đơn mang tính thời đại để tìm thấy ý nghĩa đích thực.

Đi sâu vào nội dung tác phẩm, người đọc sẽ thấy chủ nghĩa hiện sinh ở đây mang một màu sắc ấm áp và tràn đầy hy vọng. Gabriel Marcel khước từ cái nhìn xem tha nhân là địa ngục, thay vào đó, ông khẳng định tha nhân là nơi chốn để ta soi chiếu và hoàn thiện chính mình. Qua ngòi bút hệ thống hóa của tác giả Đặng Phùng Quân, bức tranh triết học hiện sinh Kitô giáo hiện lên vừa hàn lâm, vừa có sức lay động tâm thức mạnh mẽ. Cuốn sách giúp chúng ta hiểu rằng chủ nghĩa hiện sinh không chỉ có sự nổi loạn, chán chường như người ta thường lầm tưởng khi đọc Sartre, mà còn có một nhánh rẽ hướng thượng, đầy bao dung và tôn trọng giá trị siêu việt. Việc đào sâu vào tư tưởng của Gabriel Marcel giúp độc giả nhận diện rõ hơn những xung đột nội tâm của con người hiện đại.

Tóm lại, tác phẩm này là một tài liệu quý giá cho những ai muốn nghiên cứu sâu về chủ nghĩa hiện sinh tại Việt Nam. Sự gặp gỡ tư tưởng giữa Gabriel Marcel và người diễn giải ông đã tạo nên một chỉnh thể hoàn chỉnh, giàu giá trị nhân văn. Qua công trình này, nền triết học nước nhà đã ghi nhận một nỗ lực dịch thuật và biên khảo nghiêm túc, có tầm vóc lớn. Dù thời gian đã trôi qua, những thông điệp về tình yêu thương, sự trung tín và niềm hy vọng mà triết gia người Pháp gửi gắm, thông qua sự dẫn dắt của Đặng Phùng Quân, vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự cho đến hôm nay.